Wiki / Instruments / نقاره1
This language has no text on file. The English draft is shown.
نقاره نقاره از جمله های ساز های کوبه ای یک طرفه است که توسط مضراب چوبی نواخته می شود. نقاره از دو طبل درست شده است یکی بزرگتر و یکی کوچکتر است،که طبل بزرگ تر صدای بَم و طبل کوچک تر صدای زیر می دهد. طبل ها از سفال یا مس ساخته شده و روی آن پوست گاو یا گوسفند کشیده می شود و برای نواختن ساز را روی پایه ای مخصوص قرار می دهند. تاریخچه: نقاره در زمان جنگ و شادی و سرور به کار می رفته است. در زمان های قدیم نقاره را بر کوهان شتر می بستند و نقاره چی سوار بر شتر ها شروع به نواختن می کردند. در زمان صلح و مجالس شادی نیز بر گردن آویخته یا در محل های معینی روی جایگاه قرار می دادند و می نواختند. در قرن نهم و دهم نیز نقاره در مراسم استقبال سلطان محمد خان شیبانی در مشهد نواخته می شده است. در دربار شاهان نیز از نقاره و طبل به منظور فراخوانی مردم و یا مرخص کردن افراد استفاده می شده است که نشان حاکمیت و اقتدار شاهان به شمار می رفته است. این روند تا زمان قاجار نیز ادامه داشته و امروزه نیز در مناطق شرقی ایران در زمان های معینی مورد استفاده می شود. نقاره کوبی آیین باستانی است که در زمان های معینی نواخته می شود، به نوبت نوازی نیز مشهور است. در زمان اعلام طلوع و غروب خورشید، بروز حوادثی نظیر جنگ، سیل، بیماری و یا اعلام جشن و مهمانی از نقاره به منظور خبر رسانی مردم استفاده می شده است. در ایران دو نوع نقاره مذهبی و حکومتی متداول بوده است. در اواخر دوره قاجار نوع حکومتی نقاره منسوخ شده اما نوع مذهبی نقاره امروزه در آستان قدس رضوی در مشهد هنوز به فعالیت خود ادامه می دهد که نشان اقتدار و شکوه معنوی اسوه های مذهبی شیعه قلمداد می شود. در نواحی دیگر شامل شاه چراغ شیراز، بقعه سید جلال الدین اشرف در آستانه اشرفیه گیلان، نیز نقاره خانه وجود دارد. بر اساس اسناد رسمی نقاره زنی در حرم اما رضا به 417 سال پیش برمی گردد. قدیمی ترین سند مربوط نقاره زنی در حرم اما رضا ، به سال 1012 هجری قمری بر می گردد. ویژگی ظاهری نقاره آستان قدس رضوی: نقاره ها در آستان قدس رضوی بر چهار نوع هستند: سر چاشنی (چاشنی): کوچکترین نقاره است که شبیه پیاله یا کاسه بوده و اصلی ترین نقاره ای است که از آغاز تا پایان مراسم نواخته می شود و بقیه نقاره ها از آن پیروی می کنند. طبل ساده : شبیه تخم مرغ دو نیم شده است نقاره دوم: شبیه تخم مرغ نیم شده است و از طبل ساده کمی بزرگتر است. گَوُرگه : بزرگترین نقاره بوده که صدای بم و پر حجمی نسبت به سایر نقاره ها داشته ولی از لحاظ شکل ظاهری مشابه بقیه نقاره به شکل تخم مرغ دو نیم شده است. پوست با کمک بند های چرمی روی دهانه کشیده می شود و بر حسب نوع و اندازه نقاره ها از مضراب های چوبی با طول و ضخامت متفاوت استفاده می شود. تکنیک اجرایی: تکنیک اجرایی آن ساده بوده ولی آن چه که مهم است رعایت و اجرای چند دورِ ( پانزده، دوازده، شش، چهار تایی و...) است که این تکنیک به صورت تجربی از نسلی به نسل دیگر منتقل می شود. نقاره به تعداد چهار عدد توسط چهار نفر نواخته می شود. به همراه نقاره ها، معمولا کرنا نیز نواخته می شود. در کل شش نفر مسئول نواختن کرنا هستند. موارد استفاده نقاره در آستان قدس رضوی: هر روز در دو نوبت به مدت بیست دقیقه، حدود پانزده دقیقه قبل از طلوع آفتاب و پیش از غروب آفتاب نواخته می شود که به معنی اعلام وقت نماز صبح و مغرب است. در ماه رمضان نیز در سه نوبت به صدا در می آید. در اعیاد مذهبی و تولد امامان نیز در دو نوبت اضافه نواخته می شود. نوازنده: احمد اقوام شکوهی
