Wiki / Instruments / تشتک و کوزه
This language has no text on file. The English draft is shown.
تشتک و کوزه: تشتک شامل وسیله ای از جنس فلز به همراه دو کوزه سفالی است که یکی از قدیمی ترین ساز های خود صدای بلوچستان را تشکیل می دهد. تشتک و کوزه هر کدام در گروه های مختلفی رده بندی می شوند. ویژگی های ظاهری: تشتک به شکل بشقاب تو گود از جنس برنج یا فلزات مشابه است. این وسیله غالبا به عنوان زیر سماوری در اندازه های مختلفی مورد استفاده است. کوزه نیز همان کوزه های بلوچی است که به منظور نگه داری آب مورد استفاده قرار می گیرد. کوزه از جنس سفال بوده و دارای دهانه نسبتا باریک و بخش شکمی برآمده است؛ معمولا دو کوزه به همراه یک تشتک در نوازندگی استفاده می شود. تکنیک نوازندگی: تشتک را به صورت وارونه در وسط دو کوزه روی زمین قرار می دهند و داخل کوزه ها مقداری آب ریخته می شود. صدای زیر و بمی با حجم آب موجود در کوزه به وجود می آید؛ کوزه ای که حجم آب بیشتری دارد، صدای زیرتر و کوزه ای که حجم آب کمتری دارد، صدای بم تری دارد. نوازنده متناوبا بر روی دهانه کوزه ها و پشت تشتک با کف دست ضربه می زند. صدای کوزه ها به صورت بم و گرفته بوده و با صدای تشتک تضاد دارد و این تضاد ها به صورت متناوب شنیده می شود. موارد استفاده: تشتک همیشه به همراه کوزه نواخته می شود. در هنگام اجرای ترانه های شاد بلوچی ( اجرای سوت) تشتک و کوزه به همراه قیچک و تمبورک نواخته می شود. در قدیم صدای تشتک خوش صدا و طنین خاصی داشت، لذا نوازنده قیچک با صدای تشتک ساز خود را کوک می کرد. می توان با کم و زیاد کردن آب داخل کوزه زیر و بمی را در نواختن تغییر داده و نیز متناسب با سایر سازها کوک کرد. امروزه دُهُلَک یا دُهُلِک، به جای تشتک و کوزه مورد استفاده است.
